Jak kłamać za pomocą statystyki?

Home / Uncategorized / Jak kłamać za pomocą statystyki?

Jak kłamać za pomocą statystyki?

Kultowa publikacja brytyjska pod tym właśnie tytułem znajduje wiernych wyznawców. Ostatnio sukces na tym polu odniósł Jan Śpiewak publikując taki post na Facebooku:
post spiewak  
Ponieważ zbieram przykłady, aby z nich korzystać w celach dydaktycznych postanowiłem dzielić się nimi także na blogu.
Zatem o co chodzi z tym kłamaniem? To idźmy po kolei:
1. Wykres przestawia zmianę oczekiwanego dalszego trwania życia (Life Expectancy)... dla osób w wieku 60/65 lat. W bardzo ograniczonym zakresie świadczy to o stanie zdrowia społeczeństwa. Nota bene dane GUS kończą się de facto na 2018 roku. Trudno powiem założyć że GUS policzył już prawdopodobieństwo śmierci na podstawie danych rzeczywistych, a nie prognoz dla tego roku (dane są publikowanie w celach emerytalnych) Proponowałbym tu posługiwać się wskaźnikiem dotyczącym całej populacji. Spójrzmy zatem jak wygląda to w danych GUS:
Co natomiast widać? Że po 1950 roku Life Expectancy rosła bardzo szybko do początku lat siedemdziesiątych, potem nastąpiła stagnacja, w wzrost powrócił po 1991 roku. Do tego ostatniego zjawiska jeszcze wrócę. Źródła takiej dynamiki wskaźnika wydają się oczywiste. Zmiany demograficzne i poprawa jakości ochrony zdrowia (szczególnie szczepionek).
2. Dane przytaczane przez Śpiewaka nijak nie mówią o domniemanych o domniemanych źródłach zjawiska: "Zgaduje, że to efekt zapaści w służbie zdrowia, zanieczyszczenia środowiska, wysokiej liczby samobójstw i zabójstw na drogach". Faktycznie zgaduje. Nawet zakładając, że Life Expectancy najstarszej kohorty jest reprezentatywne dla całej populacji, to inne dane nie potwierdzają takich zjawisk. Wprawdzie nie ma danych dotyczących zgonów wynikających z " zapaści w służbie zdrowia". Natomiast pozostałe zjawiska można szacować z innych danych GUS.
3. W dyskusji, która pod postem się wywiązała Śpiewak pisze: "Z tego co patrzyłem długość życia spada w USA i Wlk Brytanii a wiec tam gdzie neoliberalna rewolucja przyniosła największe żniwa". Wierze, że patrzył. Wydaje mi się jednak, że nie do końca zobaczył. Dane bowiem wyglądają następująco:
Odsyłam też do kultowych już wizualizacji Hansa Roslinga, które nawet osobom mającym kłopot z czytaniem tabel statystycznych pokazują, że jest zupełnie inaczej niż twierdzi Śpiewak.
A wracając do pierwszego wykresu. Widać wyraźnie, że Life Expectancy w Polsce zaczęła szybko podnosić się od wprowadzenia reformy Balcerowicza. Zresztą eksperci zajmujący się zdrowiem publicznym potwierdzają, że zmieniła ona dietę Polaków (mniej mięsa i wedlin). Niestety ostatnie lata przynoszą odwrócenie tego zjawiska - dobrobyt wpłynął na powrót do starych nawyków żywieniowych. Dzisiaj nie tylko w Polsce, ale i na świecie dobrze uzasadniona jest opinia, że otyłość jest większym zagrożeniem dla zdrowia publicznego niż ... palenie.
Recent Posts

Leave a Comment

Contact Us

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.

Not readable? Change text. captcha txt

Start typing and press Enter to search