Są dorsze, ach dorsze?

Home / Uncategorized / Są dorsze, ach dorsze?

Są dorsze, ach dorsze?

Onegdaj (dla czytelników 40- w czasach gdzieś koło Małej Epoki Lodowcowej) Kuba Sienkiewicz śpiewał kawałek "Są dorsze, ach dorsze/ człowiek się cieszy jak głupi/ma gumę do majtek/już jakby świat cały kupił...". Dla osób, którym z racji wieku Covid-19 raczej nie grozi, wyjaśnię. W czasach około Małej Epoki Lodowcowej w kraju Polan jedynym źródłem białka zwierzęcego dostępnym bez kartek były dorsze. W zaczynającej się w Dużej Epoce Tropikalnej dorsze będą już na kartki. Podobnie jak inne ryby ławicowe. Dlaczego?
Rabunkowe odłowy w latach 80-tych i 90-tych spowodowały gwałtowny spadek populacji dorsza - na wielu łowiskach nawet dziesięciokrotny! Film poniżej pokazuje ten proces w latach 1985-2012 (za ten okres dostępne są dane dla wszystkich łowisk). Na mapie pokazane są dwie wartości: wielkość biomasy dorsza (Mt) i umieralność (w stosunku do populacji). Pierwsza wielkość za pomocą wielkości koła, a druga za pomocą koloru.Umieralność dlatego, że ryby tem giną nie tylko w konsekwencji działania człowieka, ale także mniej groźnych drapieżników - np. rekinów.
Ważniejsze jest jednak, że próby odtworzenia łowisk skończyły się niepowodzeniem (poza dwoma na Północnym Atlantyku). Na pytanie dlaczego tak się stało, próbuje odpowiedzieć praca "Catastrophic dynamics limit Atlantic cod recovery". Camilla Sguotti, Saskia A. Otto, Romain Frelat, Tom J. Langbehn, Marie Plambech Ryberg, Martin Lindegren, Joël M. Durant, Nils Chr. Stenseth and Christian Möllmann, z której zresztą brałem dane do wizualizacji. Praca wykorzystuje do wyjaśnienia zjawiska Teorię Katastrof. W uproszeniu mówi ona, że istnieją procesy nieliniowe (załamanie następuje w wyniku niewielkiej zmiany wartości zmiennych skorelowanych ze zjawiskiem) i powrót do stanu sprzed katastrofy jest bardzom trudnie, jeżeli w ogóle możliwe. Modele te znajdują szczególnie zastosowanie w wyjaśnianiu procesów przyrodniczych - zniknięcia drzew z Wyspy Wielkanocnej, lasów w starożytnej Grecji i dzisiejszego kryzysu klimatycznego. Znikanie dorszów też dobrze wyjaśniają. Model pokazuje, że istnieją wartości temperatury wody i umieralności, przy których odtworzenie łowiska jest niemożliwe. Sprawdza się on w przypadku większości łowisk z 17 badanych na Północnym Atlantyku. Wyjaśnia też dlaczego jedynymi akwenami, na których udało się dorsza odtworzyć są te na dalekiej Północy. Ta Efekt cieplarniany paradoksalnie przynosi ochłodzenie wód powierzchniowych. O tym dlaczego tutaj.
Wizualizacja poniżej pokazuje te procesy. Pierwsza zakładka, to co jest na wcześniejszym filmie. Druga procesy na Bałtyku (okres 1965-2016). Trzecia związek wielkości łowiska z temperaturą. Na osi czas poruszamy się korzystając z paska przeciągając punkt na nim umieszczony lub naciskając strzałki.
Zostaje powiedzieć: "Kochajcie jeść dorsze, tak szybko odchodzą".
Recent Posts

Leave a Comment

Contact Us

We're not around right now. But you can send us an email and we'll get back to you, asap.

Not readable? Change text. captcha txt

Start typing and press Enter to search